د مخلوط عددونو تفریق او د کسرونو سره محاسبه
مخلوط عددونه تفریق کړئ، یو واحد خلاص کړئ، مرکب کسر لرونکې افادې حل کړئ او د خوړو د جوړولو اندازه لویه کړئ.
📖 له دې ځایه پیل کړئ: د «لوست» ګامونه په ترتیب ولولئ (۱، ۲، ۳ …) او هره پوښتنه ځواب کړئ. بیا په «تمرین» ادامه ورکړئ.
- ایران: ۵ ټولګی
- آلمان: ۶ ټولګی
- ایټالیا: ۷ ټولګی
لارښود
د مخلوط عدد تفریق لپاره لومړی تام عددونه سره تفریقوو او بیا کسرونه. که د لومړی عدد کسر تر دویم کوچنی وی، یو واحد خلاصوو او په کسر یې بدلوو: ۳۱۵ = ۲۶۵. بیا تفریق کوو.
بله لار دا ده چې دواړه په نامناسب کسر واړوو: ۵۱۴ = ۲۱۴. بیا صورتونه سره تفریقوو، مخرج ساتو او ځواب بیرته په مخلوط عدد بدلوو.
عام تېروتنه دا ده چې په کسرونو کې «کوچنی له لوی څخه» تفریق کړو: په ۲۱۵ − ۳۵ کې باید ۳۵ − ۱۵ ونه کړو. لومړی یو واحد خلاص کړئ.
په هغې افادې کې چې څو عملیې لری، لومړی د کسر پورتنۍ برخه حساب کړئ، بیا یې تقسیم کړئ. پر کسر وېش یعنې د هغه په معکوس کې ضرب. هغه کسر چې صورت یا مخرج یې پخپله کسر وی، کسرالکسر دی.
د خوړو د جوړولو اندازه لویولو لپاره لومړی د یو کس یا یوې پیالې اندازه ومومئ، بیا یې په شمېر کې ضرب کړئ. دا موضوع د افغانستان د درسی کتابونو له منظمې برخې بهر اضافی زده کړه ده.