د متحول ډولونه، د ډیټا راټولول او اټکل

دا موضوع د افغانستان د درسي کتابونو له منځپانګې زیاتونه ده. متحول هغه ځانګړتیا ده چې له یوه کس څخه بل ته توپیر کوي. که قیمتونه یې ډلې وي (د وینې ډله، د سترګو رنګ)، کیفي دی. که عددونه وي، کمي دی: کله چې شمېرو (د وروڼو شمېر) منفصل دی او کله چې اندازه کوو (قد، وزن) متصل دی.

ډیټا په څلورو لارو راټولېږي: کتنه، پوښتنلیک، مرکه او ثبت شوي سندونه. کله چې ټوله ټولنه نه شو پوښتلی، یوه نمونه اخلو: ساده تصادفي، طبقاتي (هره ډله د خپل اندازې په تناسب)، خوشه‌یي (څو بشپړې ډلې) یا منظمه (د لیست هر k-م نوم).

د ټولنې یو عدد پارامتر دی او د نمونې یو عدد احصایه ده. د نمونې اوسط د ټولنې د اوسط اټکل دی؛ هره نمونه یو څه بل قیمت ورکوي او لویه نمونه معمولا کم تېروتنه لري. د انتروال اټکل وايي چې پارامتر د دوو عددونو ترمنځ دی، له یوه ټاکلي باوره سره.