دنباله، جملهٔ nام و بازگشت

با نماد aₙ جمله‌ها را حساب کن، دنباله‌ای را از رابطهٔ بازگشتی بساز، دنبالهٔ متناوب را تشخیص بده و اعداد مثلثی را بشمار.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

  • ایران: پایهٔ ۱۰
  • افغانستان: صنف ۱۱
  • سوریه: پایهٔ ۱۱
  • فلسطین: پایهٔ ۱۱
  • اوکراین: کلاس ۹
  • روسیه: کلاس ۹
  • فرانسه: پایهٔ ۱۱
  • پرتغال: پایهٔ ۷
  • ایتالیا: پایهٔ ۱۱
  • اسپانیا: پایهٔ ۱۱
  • بریتانیا: سال ۱۲
بازی و یادگیری با هدهد
راهنما

یک دنباله فهرستی از عددهاست: a₁ جملهٔ اول، a₂ جملهٔ دوم و aₙ جملهٔ nام است. اگر aₙ = ۳n − ۲ باشد، به جای n شمارهٔ جمله را می‌گذاریم: a₄ = ۳×۴ − ۲ = ۱۰.

گاهی هر جمله از جملهٔ قبل ساخته می‌شود. این رابطهٔ بازگشتی است: a₁ = ۲ و aₙ₊₁ = ۳aₙ − ۱ یعنی جملهٔ بعد، سه برابر جملهٔ فعلی منهای ۱ است. جمله‌ها را یکی‌یکی می‌سازیم.

دنباله‌ای که جمله‌هایش بزرگ‌تر شوند صعودی است و دنباله‌ای که جمله‌هایش کوچک‌تر شوند نزولی. دنباله‌ای که بارها همان عددها را تکرار کند متناوب است: ۵، −۵، ۵، −۵ …

اعداد مثلثی ۱، ۳، ۶، ۱۰، … با جمع کردن ۱ + ۲ + ۳ + … ساخته می‌شوند. دنبالهٔ فیبوناچی ۱، ۱، ۲، ۳، ۵، ۸ … هر جمله را از جمع دو جملهٔ قبل می‌گیرد.

اشتباه‌های رایج: عوض کردن علامت عدد ثابت؛ جا انداختن یک مرحله در رابطهٔ بازگشتی؛ جابه‌جا کردن جمله‌های زوج و فرد؛ اشتباه گرفتن اعداد مثلثی با اعداد مربعی.