از قاطع تا مماس: تعریف مشتق

نقطهٔ Q را روی نمودار به P نزدیک کن، ببین شیب خط قاطع در جدول به شیب مماس نزدیک می‌شود، مماس را بکش و بفهم چرا در یک گوشه مشتق وجود ندارد.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

  • ایران: پایهٔ ۱۲
  • افغانستان: صنف ۱۲
  • سوریه: پایهٔ ۱۱
  • فلسطین: پایهٔ ۱۲
  • اوکراین: کلاس ۱۰
  • روسیه: کلاس ۱۰
  • آلمان: پایهٔ ۱۱
  • فرانسه: پایهٔ ۱۱
  • پرتغال: پایهٔ ۱۱
  • ایتالیا: پایهٔ ۱۲
  • اسپانیا: پایهٔ ۱۱
  • بریتانیا: سال ۱۲
بازی و یادگیری با هدهد
راهنما

خط قاطع، دو نقطهٔ P و Q نمودار را وصل می‌کند. شیب آن، آهنگ تغییر متوسط است: f(x + h) − f(x)h. وقتی Q به P نزدیک می‌شود (h → ۰)، قاطع به مماس تبدیل می‌شود.

مشتق در یک نقطه، حدِ شیب قاطع‌هاست: f′(x) = lim(h→۰)f(x + h) − f(x)h. یعنی شیب مماس در آن نقطه.

اگر نمودار در یک نقطه گوشه داشته باشد، شیب از چپ و از راست فرق می‌کند و مشتق وجود ندارد.