درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ کودکان

شکل داده‌ها و منحنی نرمال

شکل یک نمودار مستطیلی را بخوان (متقارن یا چوله)، ببین چولگی میانگین را چطور از میانه دور می‌کند و برای داده‌های زنگوله‌ای از قاعدهٔ ۶۸–۹۵–۹۹/۷ استفاده کن.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

بازی و یادگیری با هدهد
راهنما

شکل توزیع داده‌ها اطلاعات مفیدی به ما می‌دهد. اگر نیمهٔ چپ و راست نمودار مثل آینه شبیه هم باشند، توزیع متقارن است و میانگین و میانه به هم نزدیک‌اند. اگر یک طرف مثل دم دراز شود، داده‌ها چوله‌اند و نام چولگی از طرف دم گرفته می‌شود، نه از طرف قلهٔ نمودار.

دم میانگین را به طرف خودش می‌کشد، چون میانگین همهٔ مقدارها را به حساب می‌آورد ولی میانه فقط به مقدار وسط نگاه می‌کند. با دم بلند در راست، میانگین از میانه بزرگ‌تر است؛ با دم بلند در چپ، کوچک‌تر.

بسیاری از اندازه‌ها (قد، خطای اندازه‌گیری) شکل زنگوله‌ای متقارن دارند: توزیع نرمال. اگر میانگین x̄ و انحراف معیار S باشد، حدود ⁦۶۸٪⁩ داده‌ها بین ⁦x̄ − S⁩ و ⁦x̄ + S⁩، حدود ⁦۹۵٪⁩ بین ⁦x̄ − ۲S⁩ و ⁦x̄ + ۲S⁩ و تقریباً همه (۹۹/۷٪) بین ⁦x̄ − ۳S⁩ و ⁦x̄ + ۳S⁩ هستند.