از قاطع تا مماس: تعریف مشتق

نقطهٔ Q را روی گراف به P نزدیک کنید، میل خط قاطع را در جدول ببینید که به میل مماس می‌رسد، مماس را رسم کنید و بفهمید چرا در یک گوشه مشتق وجود ندارد.

📖 از اینجا شروع کنید: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوانید (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بدهید. بعد با «تمرین» ادامه دهید.

  • افغانستان: صنف ۱۲
  • ایران: پایهٔ ۱۲
  • سوریه: صنف ۱۱
  • فلسطین: صنف ۱۲
  • اوکراین: صنف ۱۰
  • روسیه: صنف ۱۰
  • آلمان: صنف ۱۱
  • فرانسه: صنف ۱۱
  • پرتگال: صنف ۱۱
  • ایتالیا: صنف ۱۲
  • هسپانیه: صنف ۱۱
  • بریتانیا: سال ۱۲
رهنما

خط قاطع، دو نقطهٔ P و Q گراف را وصل می‌کند. میل آن، سرعت تغییر اوسط است: f(x + h) − f(x)h. وقتی Q به P نزدیک می‌شود (h → ۰)، قاطع به مماس تبدیل می‌شود.

مشتق در یک نقطه، لیمتِ میل قاطع‌هاست: f′(x) = lim(h→۰)f(x + h) − f(x)h. یعنی میل مماس در آن نقطه.

اگر گراف در یک نقطه گوشه دارد، میل از چپ و از راست فرق می‌کند و مشتق وجود ندارد.