خواندن انتقادی دیتا

این کارگاه یک توسعه است و در کتاب‌های درسی افغانستان به این شکل نیامده است. پیش از آن‌که به یک خبر احصائیوی باور کنید، بپرسید: از چه کسانی پرسیده یا اندازه‌گیری شده (نمونه)، تعدادشان چند بوده و آیا انتخاب‌شان تصادفی بوده است؟ نظرخواهی‌یی که فقط کسانی در آن شرکت می‌کنند که خودشان تصمیم به جواب دادن گرفته اند، معمولاً فقط یک نوع مردم را نشان می‌دهد.

نرخی مثل سهم مریضان بهبودیافته ممکن است برای کل گروه و برای بخش‌های آن فرق کند. اگر یک تداوی زیادتر به مریضان سخت‌تر داده شود، می‌تواند در هر بخش بهتر باشد و در مجموع بدتر به نظر برسد (اثر سیمپسون). همیشه بخش‌ها را جداگانه ببینید.

تغییر از ⁦۴۰٪⁩ به ⁦۸۰٪، ۴۰⁩ واحد فیصدی افزایش است، اما از نظر نسبی ⁦۱۰۰٪⁩ افزایش است. بگویید کدام یک را می‌گویید.

اگر دو چیز با هم تغییر کنند (همبسته‌گی)، لازم نیست یکی علت دیگر باشد. اغلب عامل سومی مثل هوا هر دو را توضیح می‌دهد.