ضرب داخلی بردارها: اندازه، زاویه و مختصات

ضرب داخلی را از اندازه‌ها و زاویه به دست بیاور، مربع مجموع بردارها را حساب کن، کسینوس زاویهٔ دو بردار را پیدا کن و زاویهٔ یک مثلث را از رأس‌هایش بساز.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

  • سوریه: پایهٔ ۱۱
  • فلسطین: پایهٔ ۱۱
  • اوکراین: کلاس ۱۰
  • روسیه: کلاس ۹
  • آلمان: پایهٔ ۱۲
  • فرانسه: پایهٔ ۱۱
  • پرتغال: پایهٔ ۱۱
  • ایتالیا: پایهٔ ۱۳
  • اسپانیا: پایهٔ ۱۱
بازی و یادگیری با هدهد
راهنما

این کارگاه با بخش «ضرب داخلی» فصل ۳ هندسهٔ ۳ (پایهٔ دوازدهم) هماهنگ است. زاویهٔ بین دو بردار ناصفر a و b همان زاویهٔ AOB است که OA = a و OB = b. آن را با ∠(a, b) نشان می‌دهیم و ۰° ≤ ∠(a,b) ≤ ۱۸۰°. اگر زاویه ۹۰° باشد، بردارها بر هم عمودند.

ضرب داخلی دو بردار برابر است با حاصل‌ضرب اندازه‌هایشان در کسینوس زاویهٔ بینشان: a · b = |a| |b| cos ∠(a, b). ضرب داخلی a · a را a² می‌نویسیم و a² = |a|². دو بردار ناصفر وقتی بر هم عمودند که a · b = ۰ باشد.

برای a با مختصات (a۱,a۲,a۳) و b با مختصات (b۱,b۲,b۳) داریم a·b = a۱b۱ + a۲b۲ + a۳b۳. پس cos∠(a,b) = a۱b۱ + a۲b۲ + a۳b۳√(a۱۲ + a۲۲ + a۳۲)·√(b۱۲ + b۲۲ + b۳۲).

ضرب داخلی جابه‌جایی‌پذیر است، (ka) · b = k(a · b) و نسبت به جمع پخشی است. پس (a + b)² = a² + 2a · b + b².