نمودارهای واقعی، سرعت و رشد

از روی یک نمودار مسافت ـ زمان بخوان کی ایستاده‌ایم و با چه سرعتی رفته‌ایم، نمودار یک پیاده‌روی را بکش، پر شدن یک بطری را با نمودار جور کن و رشد دوبرابرشونده را با رشد ثابت مقایسه کن. (این درس برای فراتر رفتن است؛ در کتاب‌های ایران در پایهٔ دهم و یازدهم می‌آید.)

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

  • ایران: پایهٔ ۱۰
  • سوریه: پایهٔ ۷
  • فلسطین: پایهٔ ۹
  • اوکراین: کلاس ۶
  • روسیه: کلاس ۷
  • آلمان: پایهٔ ۸
  • فرانسه: پایهٔ ۵
  • پرتغال: پایهٔ ۵
  • ایتالیا: پایهٔ ۵
  • اسپانیا: پایهٔ ۵
  • بریتانیا: سال ۸
بازی و یادگیری با هدهد
راهنما

در نمودار مسافت ـ زمان، محور افقی زمان است و محور عمودی فاصله از خانه. نمودار نقشهٔ جاده نیست: بالا رفتن نمودار یعنی دور شدن از خانه، نه بالا رفتن از تپه.

تکهٔ افقی یعنی فاصله تغییر نمی‌کند: ایستاده‌ایم. هر چه تکه‌ای تندتر (پرشیب‌تر) باشد، در همان زمان راه بیشتری رفته‌ایم، پس سرعت بیشتر است. سرعت هر تکه = مسافتِ همان تکه ÷ زمانِ همان تکه.

در رشد ثابت، هر ساعت همان مقدار اضافه می‌شود و نمودار خط راست است. در رشد دوبرابرشونده، هر ساعت مقدار دو برابر می‌شود: ۱، ۲، ۴، ۸، … و نمودار هر بار تندتر بالا می‌رود. این یک تابع نمایی است.