خواندنِ مقیاسِ نقشه

در گوشهٔ نقشه نوشته یک به پنجاه هزار. یعنی هر یک سانتی‌متر روی کاغذ، پنجاه هزار سانتی‌متر روی زمین است؛ همان پانصد متر.

مقیاس $\mathrm{۱}:\mathrm{۵۰۰۰۰}$: هر $\mathrm{۱}$ سانتی‌متر روی نقشه برابر $\mathrm{۵۰۰۰۰}$ سانتی‌متر روی زمین است، یعنی $\mathrm{۵۰۰}$ متر.

$\mathrm{۱}:\mathrm{۵۰۰۰۰}\Rightarrow \mathrm{۱}\mathrm{cm}=\mathrm{۵۰۰}\mathrm{m}$.

دو پل روی نقشه شش سانتی‌متر از هم فاصله دارند. شش ضرب در پانصد می‌شود سه هزار متر؛ پس دو پل سه کیلومتر از هم دورند.

دو پل روی نقشه $\mathrm{۶}$ سانتی‌متر از هم فاصله دارند: $\mathrm{۶}\times \mathrm{۵۰۰}=\mathrm{۳۰۰۰}$ متر، یعنی $\mathrm{۳}$ کیلومتر.

$\mathrm{۶}\times \mathrm{۵۰۰}=\mathrm{۳۰۰۰}\mathrm{m}$.

اگر ساعتی چهار کیلومتر راه بروید، سه کیلومتر سه‌چهارم ساعت طول می‌کشد، یعنی چهل‌وپنج دقیقه.

با سرعتِ $\mathrm{۴}$ کیلومتر در ساعت: $\mathrm{۳}÷\mathrm{۴}=۰٫۷۵$ ساعت، یعنی $\mathrm{۴۵}$ دقیقه.

$\mathrm{۳}÷\mathrm{۴}=۰٫۷۵\mathrm{h}=\mathrm{۴}{\mathrm{۵}}^{\prime }$.

یک شگفتی کوچک: مساحت مثل طول بزرگ نمی‌شود. مربعی یک سانتی‌متر در یک سانتی‌متر روی نقشه، روی زمین پانصد متر در پانصد متر است، یعنی یک‌چهارم کیلومتر مربع. زمینی که روی نقشه شش سانتی‌متر مربع به نظر می‌رسد، در واقع یک کیلومتر مربع و نیم است.

مساحت مثل طول بزرگ نمی‌شود. $\mathrm{۱}{\mathrm{cm}}^{\mathrm{۲}}$ روی نقشه برابر $\mathrm{۵۰۰}\times \mathrm{۵۰۰}=\mathrm{۲۵۰۰۰۰}$ متر مربع است، یعنی $۰٫۲۵$ کیلومتر مربع. زمینی به اندازهٔ $\mathrm{۶}{\mathrm{cm}}^{\mathrm{۲}}$ روی نقشه: $\mathrm{۶}\times ۰٫۲۵=۱٫۵$ کیلومتر مربع.

$\mathrm{۱}{\mathrm{cm}}^{\mathrm{۲}}=\mathrm{۵۰۰}\mathrm{m}\times \mathrm{۵۰۰}\mathrm{m}=۰٫۲۵{\mathrm{km}}^{\mathrm{۲}}$؛ $\mathrm{۶}\times ۰٫۲۵=۱٫۵{\mathrm{km}}^{\mathrm{۲}}$.