تناسب و احدیت
با جدول تناسب، مقدار مجهول را پیدا کنید: اول مقدار برای یک واحد، بعد برای هر مقدار دیگر. در آخر تناسب معکوس.
📖 از اینجا شروع کنید: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوانید (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بدهید. بعد با «تمرین» ادامه دهید.
- افغانستان: صنف ۶
- ایران: پایهٔ ۵
- سوریه: صنف ۶
- فلسطین: صنف ۶
- اوکراین: صنف ۶
- روسیه: صنف ۶
- آلمان: صنف ۵
- فرانسه: صنف ۴
- پرتگال: صنف ۵
- ایتالیا: صنف ۵
- هسپانیه: صنف ۵
- بریتانیا: سال ۵
رهنما
این کارگاه راه «جدول ساختن» را برای مسئله‌های تناسب تمرین می‌کند. در جدول، بعضی خانه‌ها را مسئله داده است، بعضی را شاگرد پر می‌کند و بعضی ستون‌ها خودشان حساب می‌شوند (مثلاً «شربت» یا «کارگر × روز»).
دو نسبت مساوی یک تناسب را می‌سازند. در مأموریت اول (شیر و کلسیم) اشتباه معمول این است که شاگرد به جای ضرب، جمع کند: «۱۵ تا ۲۰ پنج تا زیاد شده، پس ۱۸ + ۵». در تناسب، دو مقدار با هم چند برابر می‌شوند.
احدیت: اول مقدار را برای یک واحد پیدا می‌کنیم (قیمت یک پنسل)، بعد برای هر شمار. مأموریت سوم شربت با نسبت ۱ عسل به ۳ آب است، و ستون «شربت» خودش جمع می‌شود و جواب را امتحان می‌کند.
مأموریت آخر تناسب معکوس است، مانند کتاب صنف ششم: هر قدر کارگرها زیاد شوند، روزها کم می‌شوند. ستون «کارگر × روز» نشان می‌دهد چه چیز ثابت می‌ماند.