نمودارها و نمونه‌های گمراه‌کننده

این کارگاه تکمیلی است و در کتاب‌های درسی ایران نیست. موضوعش آمار درست‌نما است: اینکه یک نمودار یا یک عدد چطور می‌تواند تصویر نادرستی بدهد و چطور باید آن را وارسی کرد.

محور مقدار که از ۰ شروع نشود (علامت شکستگی این را نشان می‌دهد) تغییرهای کوچک را خیلی بزرگ نشان می‌دهد. همیشه عددهای روی محور را بخوان و تغییر واقعی را، مثلاً به درصد، حساب کن.

نمودار را بر اساس جمله‌ای انتخاب کن که می‌خواهی بگویی: نمودار دایره‌ای برای بخش‌های یک کل، نمودار خطی برای تغییر در گذر زمان و نمودار ستونی برای مقایسهٔ گروه‌ها.

نمونه وقتی معرف است که شبیه یک کپیِ کوچک از کل گروه باشد. اگر فقط از کسانی که در زمین فوتبال هستند یا فقط از دوستانت بپرسی، نتیجه یک‌طرفه می‌شود. بهتر است از روی فهرست همه، تصادفی انتخاب کنی.

میانگین به‌تنهایی می‌تواند گمراه کند: دو گروه می‌توانند میانگین یکسان و دامنهٔ تغییرات خیلی متفاوتی داشته باشند.