نمودارهای گمراه‌کننده
نمودارهایی را که تصویر نادرستی می‌دهند، مثل محور بریده یا تصویرهایی با اندازه‌های متفاوت، تشخیص بده، آن‌ها را درست رسم کن و تیتری را انتخاب کن که داده‌ها پشتیبانش باشند.
📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.
- آلمان: پایهٔ ۵
- پرتغال: پایهٔ ۱
- ایتالیا: پایهٔ ۱
- اسپانیا: پایهٔ ۱
راهنما
این کارگاه تکمیلی است و در کتاب‌های درسی ایران نیست. یک نمودار می‌تواند درست باشد و باز هم گمراه کند. رایج‌ترین ترفند، محور بریده است: محور قائم از عددی بالاتر از ۰ شروع می‌شود و تفاوت‌های کوچک بزرگ دیده می‌شوند. یک علامت شکستگی روی محور (یک زیگزاگ کوچک) نشان می‌دهد بخشی از محور حذف شده است.
ترفند دیگر، تصویرهایی با اندازه‌های متفاوت است: اگر تصویری دو برابر پهن‌تر و دو برابر بلندتر کشیده شود، مساحتش ۴ برابر می‌شود. چشم ما مساحت‌ها را مقایسه می‌کند؛ پس تفاوت خیلی بیشتر از مقدار واقعی به نظر می‌رسد.
پیش از آنکه به یک نمودار اعتماد کنی، سه چیز را بررسی کن: محور از کجا شروع می‌شود، مقیاس یکنواخت است یا نه و آیا تصویرها هم‌اندازه‌اند. تیتر خوب فقط همان را می‌گوید که عددها نشان می‌دهند. داده‌های این کارگاه برای تمرین ساخته شده‌اند.