درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ کودکان

آزمون فرض یک‌طرفه

H₀ را بنویس، ناحیهٔ رد را در سطح ⁦۵٪⁩ پیدا کن، خطای نوع اول را بسنج و نتیجه را درست بخوان.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

راهنما

این کارگاه تکمیلی است و در کتاب‌های درسی ایران نیست. در آزمون، یک فرض صفر H₀ دربارهٔ احتمال p می‌نویسیم؛ مثلاً H₀: ⁦p ≤ ۰/۲⁩ (آزمون راست‌طرفه) در برابر H₁: ⁦p > ۰/۲⁩. نمونه‌ای به اندازهٔ n می‌گیریم و تعداد موفقیت‌ها X را می‌شماریم.

ناحیهٔ رد شامل مقدارهایی از X است که اگر H₀ درست باشد، احتمالشان خیلی کم است: احتمال آن حداکثر سطح معناداری α است (مثلاً ⁦۵٪⁩). مرز را با جدول تجمعی توزیع دوجمله‌ای پیدا می‌کنیم.

خطای نوع اول: H₀ رد می‌شود، در حالی که H₀ درست است (احتمال آن حداکثر α است). خطای نوع دوم: H₀ رد نمی‌شود، در حالی که H₁ درست است. آزمون هیچ‌وقت H₀ را ثابت نمی‌کند: «H₀ رد نشد» فقط یعنی نمونه علیه H₀ نیست.