قابلیت تقسیم مجموع، تفاضل و حاصل ضرب؛ قاعده‌های ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱
بدون حساب کردن تشخیص بدهید که یک مجموع، تفاضل یا حاصل ضرب قابل تقسیم است یا نه، و قاعدهٔ قابلیت تقسیم بر ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱ را به کار ببرید.
📖 از اینجا شروع کنید: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوانید (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بدهید. بعد با «تمرین» ادامه دهید.
- روسیه: صنف ۶
- پرتگال: صنف ۵
- ایتالیا: صنف ۶
- هسپانیه: صنف ۵
رهنما
قابلیت تقسیم در کتاب ریاضی صنف چهارم و ششم آمده است و قاعده‌های ۲ و ۳ و ۵ و ۹ و ۱۰ را می‌شناسید. این کارگاه تکمیلی است و خاصیت‌های قابلیت تقسیم مجموع و تفاضل و حاصل ضرب و قاعده‌های ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱ در کتاب‌های درسی افغانستان نیست. اگر هر جملهٔ یک مجموع بر یک عدد قابل تقسیم باشد، مجموع و تفاضل هم قابل تقسیم است؛ اگر دست‌کم یک عامل قابل تقسیم باشد، حاصل ضرب هم هست. عکس این درست نیست: مجموعی ممکن است قابل تقسیم باشد، هرچند جمله‌هایش نباشند (۳ + ۷ = ۱۰ بر ۵ قابل تقسیم است).
قاعده‌ها: بر ۴، اگر عدد ساخته‌شده از دو رقم آخر بر ۴ قابل تقسیم باشد؛ بر ۸، اگر عدد ساخته‌شده از سه رقم آخر بر ۸ قابل تقسیم باشد؛ بر ۶، اگر عدد جفت باشد و مجموع رقم‌هایش بر ۳ قابل تقسیم باشد؛ بر ۱۱، اگر مجموع رقم‌های مقام‌های طاق منفی مجموع رقم‌های مقام‌های جفت بر ۱۱ قابل تقسیم باشد.
اشتباه‌های معمول: فکر کنیم برای قابل تقسیم بودن مجموع، یک جملهٔ قابل تقسیم کافی است؛ قابلیت تقسیم بر ۶ را فقط با رقم آخر بسنجیم؛ قابلیت تقسیم بر ۴ را با رقم آخر بسنجیم.