درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ کودکان

بخش‌پذیری مجموع، تفاضل و حاصل‌ضرب؛ قاعده‌های ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱

بدون حساب کردن تشخیص بده که یک مجموع، تفاضل یا حاصل‌ضرب بخش‌پذیر است یا نه، و قاعدهٔ بخش‌پذیری بر ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱ را به کار ببر.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

راهنما

بخش‌پذیری در کتاب ریاضی چهارم و ششم آمده است و قاعده‌های ۲ و ۳ و ۵ و ۹ و ۱۰ را می‌شناسی. این کارگاه تکمیلی است و خاصیت‌های بخش‌پذیری مجموع و تفاضل و حاصل‌ضرب و قاعده‌های ۴ و ۸ و ۶ و ۱۱ در کتاب‌های درسی ایران نیست. اگر هر جملهٔ یک مجموع بر یک عدد بخش‌پذیر باشد، مجموع و تفاضل هم بخش‌پذیر است؛ اگر دست‌کم یک عامل بخش‌پذیر باشد، حاصل‌ضرب هم هست. عکس این درست نیست: مجموعی ممکن است بخش‌پذیر باشد، هرچند جمله‌هایش نباشند (⁦۳ + ۷ = ۱۰⁩ بر ۵ بخش‌پذیر است).

قاعده‌ها: بر ۴، اگر عدد ساخته‌شده از دو رقم آخر بر ۴ بخش‌پذیر باشد؛ بر ۸، اگر عدد ساخته‌شده از سه رقم آخر بر ۸ بخش‌پذیر باشد؛ بر ۶، اگر عدد زوج باشد و مجموع رقم‌هایش بر ۳ بخش‌پذیر باشد؛ بر ۱۱، اگر مجموع رقم‌های مکان‌های فرد منهای مجموع رقم‌های مکان‌های زوج بر ۱۱ بخش‌پذیر باشد.

اشتباه‌های رایج: فکر کنیم برای بخش‌پذیر بودن مجموع، یک جملهٔ بخش‌پذیر کافی است؛ بخش‌پذیری بر ۶ را فقط با رقم آخر بسنجیم؛ بخش‌پذیری بر ۴ را با رقم آخر بسنجیم.