درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ کودکان

یک‌پنجم و یک‌دهم

یک کل را به ۵ و به ۱۰ بخش مساوی تقسیم کن، ۱۵ و ۱۱۰ را مقایسه کن و یک‌پنجم و یک‌دهمِ یک مقدار را پیدا کن.

📖 از اینجا شروع کن: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوان (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بده. بعد با «تمرین» ادامه بده.

راهنما

کسرهای ساده، مثل یک‌دوم، یک‌سوم و یک‌چهارم، در کتاب‌های ریاضی دورهٔ ابتدایی ایران آمده‌اند. این کارگاه همین کار را با یک‌پنجم و یک‌دهم ادامه می‌دهد: مقایسهٔ کسرها و پیدا کردن بخشی از یک مقدار. کسر یکی از چند بخش مساوی یک کل را نشان می‌دهد.

اگر کل را به ۵ بخش مساوی تقسیم کنیم، هر بخش یک‌پنجم است، ۱۵. اگر به ۱۰ بخش مساوی تقسیم کنیم، هر بخش یک‌دهم است، ۱۱۰. هرچه کل را به بخش‌های بیشتری تقسیم کنیم، هر بخش کوچک‌تر می‌شود؛ پس ۱۵ از ۱۱۰ بزرگ‌تر است.

برای پیدا کردن یک‌پنجمِ یک مقدار، آن را بر ۵ تقسیم می‌کنیم: یک‌پنجمِ ۲۰ سانتی‌متر برابر است با ⁦۲۰ ÷ ۵ = ۴⁩ سانتی‌متر. یک‌دهمِ ۱۰۰ هزار تومان برابر است با ⁦۱۰۰ ÷ ۱۰ = ۱۰⁩ هزار تومان. بچه بخش‌ها را روی نوار رنگ می‌کند، آن‌ها را مقایسه می‌کند و بخشی از یک مقدار را پیدا می‌کند.