درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ اطفال

دو دایره و مماس‌های مشترکشان

وضعیت دو دایره به فاصلهٔ مرکزها، d، و شعاع‌های R و r بستگی دارد. یک دایره را جابه‌جا کنید و ببینید چند نقطهٔ مشترک و چند مماس مشترک دارند.

📖 از اینجا شروع کنید: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوانید (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بدهید. بعد با «تمرین» ادامه دهید.

رهنما

این مبحث ادامهٔ درس «موقعیت دو دایره نظر به یکدیگر» در ریاضی صنف نهم است؛ مماس مشترک و طول آن توسعهٔ آن است.

فرض کنید R ≥ r و d فاصلهٔ مرکزها باشد. دو دایره متخارج (بیرون هم) هستند اگر ⁦d > R + r (۴⁩ مماس مشترک)، مماس خارج اگر ⁦d = R + r (۳⁩ مماس)، متقاطع اگر ⁦R − r < d < R + r (۲⁩ مماس)، مماس داخل اگر ⁦d = R − r (۱⁩ مماس) و متداخل (یکی داخل دیگری) اگر ⁦d < R − r (۰⁩ مماس).

طول مماس مشترک خارجی مساوی l = √(d۲ − (R − r)۲) است. شعاع‌های رسم‌شده به نقطه‌های تماس بر مماس عمودند و یک مثلث قایم‌الزاویه به دست می‌آید. پاسخ‌ها را به صورت «فرض، حکم، حل، جواب» بنویسید.

در پرسش «چرا» توضیح خودتان را بنویسید و بعد آن را با پاسخ نمونه مقایسه کنید.