درس‌های ریاضیِ رایگان و باکیفیت برای همهٔ اطفال

روش محل هندسی در رسم: نقطه، دایره، مثلث

نقطهٔ مطلوب را به صورت برخورد دو محل هندسی پیدا کنید. سه مسئله: نقطه‌یی روی یک خط به فاصلهٔ معین از خط دیگر، دایرهٔ مماس بر یک خط در نقطه‌یی معین، و مثلث با یک ضلع و شعاع دایرهٔ محیطی.

📖 از اینجا شروع کنید: گام‌های «درس» را به ترتیب بخوانید (۱، ۲، ۳ …) و به هر پرسش جواب بدهید. بعد با «تمرین» ادامه دهید.

رهنما

این کارگاه معلومات اضافی است و در کتاب‌های درسی افغانستان نیامده؛ ادامهٔ «محل هندسی» و ترسیم‌های هندسی است. مسئله‌های رسم را فقط با پرکار و خط‌کش بدون درجه حل می‌کنیم و هر مسئله چهار مرحله دارد: تحلیل، رسم، اثبات، بحث. روش محل هندسی: نقطهٔ مطلوب را با دو شرط توصیف می‌کنیم، دو محل هندسی می‌کشیم و برخوردشان را برمی‌داریم.

مسئله: روی خط m نقطه‌یی پیدا کنید که فاصله‌اش از خط AB برابر a باشد. همهٔ نقطه‌هایی که فاصله‌شان از AB برابر a است روی دو خط موازی AB قرار دارند؛ نقطهٔ مطلوب نقطهٔ مشترک m و این خط‌هاست. بحث: دو جواب، یک جواب، بدون جواب یا بی‌شمار جواب (وقتی m روی یکی از موازی‌ها بیفتد).

مسئله: دایره‌یی بکشید که از B بگذرد و در نقطهٔ A بر خط m مماس باشد. مرکز O روی عمود بر m در A است (شعاع در نقطهٔ تماس بر مماس عمود است) و روی ناصف عمودی AB (چون ⁦OA = OB⁩).

مسئله: مثلث ABC را با ضلع AB و شعاع R دایرهٔ محیطی رسم کنید. مرکز O از A و B به فاصلهٔ R است، پس برخورد دو دایره به شعاع R و مرکز A و B است. هر نقطهٔ C از دایرهٔ ⁦(O؛ R)⁩ مثلثی می‌دهد. اگر AB < ۲R باشد بی‌شمار جواب داریم و اگر AB > ۲R باشد هیچ.

بعد از هر رسم بپرسید: مسئله چند جواب می‌تواند داشته باشد؟